firma

Asansörün Tarihçesi

Tarihteki İlk Asansör prensibi M.Ö 282 Arşimet, İlk hidrolik sistem araştırmaları 16 nci yüzyıl Pascal,1738 Tarihinde Bernoulli ve Evangelista Toriçelli tarafından yapıldı. Günümüzde kullandığımız asansör sistemlerini, hidrodinamik ve suların akış ve hareketlerini inceleyerek, akışkanların sahip oldukları enerjileri bulan Pascal, Evangelista Toriçelli ve Bernoulli adındaki bilim adamlarına borçluyuz.

Tarihsel kaynaklarda ilk çalışabilen basit asansör roma dönemine rastlıyor, tarihteki ilk asansörün yapılışı milattan önce MÖ 212 olarak yazılı kaynaklarda.Bir roma genereli olan Marcellus, İtalya’da bugün Sicilya (sirakuza) olarak adı geçen şehiri kuşatma altına alırken büyük ve kuvvetli ordusu ile çok zorlanarak ağır kayıplar vermişti.

Roma generali Marcellusun ağır kayıplar vermesinin nedeni yunan bir matematikçi, filozof ve astronom olan Arşimet’in yaptığı özel asansör sistemleri idi. Arşimet yaptığı asansör sistemi ile şehri çevreleyen kalelerin üzerine makaralar yardımı ile kaldırma gücü sağlayarak çıkardığı ağır taşları bir mancınık yardımı ile roma ordusunun üzerine yağdırmıştı. Asansörlerin atası olan bu sistem nedeni ile ağır kayıplar veren roma ordusu buna rağmen sirakuza’yı kuşatmayı başardılar.

Tarihteki İlk Kaldıraç Mekanizması (asansör) Bir Savaş Makinesi miydi?

Bhon savaşında şehir tamamen düşümüştü.Sirakuza kralı hieron ölmeden önce romalalıların tarihsel düşmanı kartacalılar ile birleşme kararı almıştı. Bu haberi duyan roma konsülü derhal toplanıp ünlü generalleri Claudius Marcellus’u sirakuzayı kuşatası için roma ordusu ile birlikte sirakuzaya gönderdiler. Roma ordusu gücü ve askeri yapısı ile devrin süper gücü durumunda idi. Sirakuza şehri, roma ordusuna karşı koyabilmek ve şehri savunabilmek için zekası ve icadları ile ün yapmış yunan bir bilimadamı olan arşimet’ten yardım ister.

Arşimet yardım isteğini kabul eder! Romalıların arşimetin makineleri ile tanışması uzun zaman almayacaktır. Tarihsel kaynaklardan şehir surlarına kıyıdan yaklaşan bir roma gemisini dev bir kaldıracın havaya kaldırılarak, pruvasından ikiye ayırdığı kaynaklarda yazıyor.Büyük bir kaldıracın kolları ve dev kasnaklar bulunan bir mekanizma asansör prensibini ve kaldırma gücünü ortaya koymaktadır.

Arşimet’in mühendilik zekası ile tanışan roma ordusu tarihte ilk kez bir savaşta kullanılan kaldıraç sistemi olan savaş makineleri ile ağır kayıplar verdi.Asansörün atası olan kaldıraç sistemini bulan, ve bundan çok daha önce suyun kaldırma gücünü keşfeden arşimet, sirakuza kuşatması sırasında kaldıracının başında savaşırken başı kesilmek sureti ile öldürüldü.Yunan matematikçi, fizikçi, astronom, filozof ve mühendis Arşimet bugünki asansörlerin atası olan kaldırma sistemini bulan kişi olarak tarihe geçti.

İnsanlık tarihi boyunca asansörün atası konumunda olan kaldıraçlar, ilk önceleri basit ve ağaçtan yapılan mekanik aletler daha sonrasında daha fazla yük kaldırabilmesi için makaralar ve palangalar yardımı ile geliştirilmişlerdir. 18 ve 19 uncu yüzyıllardan itibaren, sanayi devrimi ile birlikte makinelerin kullanımı ile birlikte değişen ve gelişen dünya ekonomisi, tarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş sürecinde, kentselleşme ve şehirleşme sonrasında yüksek katlı binalara geçiş ile birlikte ilk asansörlerin üretilmesine de sebep olmuştur. Sanayi devrimi ile birlikte kırsal kesimden şehir yaşamına geçilmiş, şehirlerde yükselen çok katlı binalarda asansörler yerlerini almışlardır. Asansörlerin tarih içindeki gelişim serüveni basit kaldıraçlardan, savaş makinelerine uzanan 1000 yıllık bir zaman sürecini kapsamaktadır. 1800 lü yılların başlarında sanayi devrimi ile birlikte asansörleri geliştirmek için çok çeşitli fikirler üretildi. Elektriğin sanayide kullanımı ile birlikte 19 ncu yüzyılın sonlarına doğru düşey taşıma makineleri asansörlerin tarihteki miladı olarak kabul edilebilir.Asansörlerin zaman yolculuğunda gelişim ve değişim sürecinin hızlanması elektrik enerjisinin kullanımı ile birlikte farklı bir kulvara girdi.

1900 lü Yıllarda Kullanılan Dişlili Asansörlerin Çalışma Sistem Prensibi

Dişli sistem tasarımına sahip asansörlerde çekiş gücü üreten elektrik motoru enerjiyi dişlili bir redüksiyon ünitesine aktarır,redüksiyon dişlisi askı tekerleğini hareket ettirerek çevirir.1900 lü yıllarda kullanılmaya başlanan dişlili asansörlerin daha az enerji tükettiği bir avantaj olarak değer kazanmıştır.Dişlili asansör sistemlerinde asansör motoru ile asansör redüksiyon ünitesinde bulunan fren sistemi, asansörün güvenliğini sağladığı gibi asansörü istenilen kat ve seviyede durmasını mümkün kılmaktadır.Dişlili asansörler insan ve yük taşımada 1900 lü yıllardan itibaren kullanılmaya başlamasına rağmen hızla 30 kattan daha yüksek katlı binalar ve gökdelenlerin yapılması ve buna paralel olarak binalardaki taşıma ihtiyaçlarının artması üzerine zaman içerisinde asansör hızı, asansör taşıma kapasitesi ve zaman tasarrufu gibi özelliklerinin kısıtlı olması sebebi ile ilerleyen asansör teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ile birlikte yerlerini dişlisiz asansörlere bırakmışlardır.

Dişlili asansörler bir dakikada 106 -152 metre arasında, saniyede ortalama 1,6 – 2,6 m arasında hızlarda çalışır ve 13.600 kg yük taşıma kapasitesine sahiptir. Asansör tarihinde belirleyici bir özelliği olan dişlili asansörler ilerleyen zaman içerisinde, binaların peyzaj ve mimarisini direkt olarak etkileyen ve değiştiren elektrik motorlu ve dişlisiz asansörlerin gelişimi ile birlikte daha az tercih edilir duruma gelmişlerdir.

1900 lü Yıllardan Sonra Kullanılan Devrim Niteliğinde Olan Dişlisiz Asansörler

1900' lü yılların başında bir Amerikan firması, asansör tarihinde mihenk taşı sayılabilecek ve asansörlerin tarih içindeki seyrini tamamen değiştiren bir asansör sistem tasarımını inşa etmeyi başarmıştır.
Asansörlerin tarih içindeki konumunu değiştiren ve günümüze kadar gelecek olan bu sistemin adı ”dişlisiz asansör” dür. Asansör endüstrisinde devrim niteliği taşıyan bu buluş ve içerdiği teknoloji halen günümüzde geçerli olup,dünyanın en yüksek binalarında kullanılan yegane sistemdir.Bu gün Tayvan’da bulunan 509 metre’lik Taipei 101, Malezya Kuala Lumpur’da bulunan 452 metrelik 88 katlı petronas kuleleri, Amerika Birleşik devletlerinde bulunan 442 metrelik 108 katlı Sears Kulesi, Shangai çin’de bulunan 421 metrelik 88 katlı Jin Mao Kulesi,Honk Kong Çin’de bulunan 415 metrelik 78 katlı Two international finance centre ve özellikle ve bugün Newyork’ta bulunan, 1931 yılında bitirilmiş olan 381 metrelik ve 102 katlı Empire State binasında bulunan asansör sistemi dişlisiz asansör teknolojisi olduğunu hatırlatmak isteriz.Bu sebeple dişlisiz asansörler, asansör tarihinde çok önemli bir alanı kapsamakta ve gelecek yıllarda da önemini kaybetmeyeceğini vurgulamak son derece yerinde olacaktır.

Asansör tarihinde ilk modern asansörün doğuşu 1926 yılında inşa edilen ve Empire states gökdeleni yapılana kadar, dünyanın en yetenekli asansörlerine sahip binası olarak ün yapacak olan ve Amerika birleşik devletleri Nevyork City’de bulunan ve gotik bir mimari tasarıma sahip olan Woolworth olduğunu biliyor muydunuz?

Türkiye Tarihinde İlk Asansör

Türkiyenin ilk asansör sistemi bugün beyoğlu ilçesinde bulunan Pera Palace Hotel de bulunmaktadır.
Asansör tarihi sayfalarında yer alan bu asansör 1895 yılında faaliyete girmiştir. Türkiye tarihinin ilk elektrikli asansör sistemi bulunan pera palace hotelin açılışından bir yıl kadar sonra osmanlıda tanzimat dönemi 1876 yılında 2 nci Abdülhamit’in padişah olması ile sona ermiş ve meşrutiyet ilan edilmiştir. Pera palace hotelde bulunan asansör incelenecek olursa, tasarım ve süsleme olarak tüm otelde olduğu gibi dekoratif süslemelere, kıvrımlara ve daha çok bitkisel motiflere yer verildiğine şahit olabilirsiniz. Osmanlı tarihinin bu ilk asansörü o tarihler için yarı modern ve yarı eski bir görünüme neo klasik çizgilere sahip olduğunu anlayabilirsiniz.
Yapımında dökme demir ve ahşap malzemeler kullanılan asansör batı ve doğu kültürü ile sentezlenmiş mistik bir görünüme sahiptir. O yıllarda Osmanlı sarayından sonra elektrik bulunan tek binanın pera palace hotel olduğu unutulmamalı!. Pera Palace hoteli mimar Alexander Vallaury tarafından yapılmıştır.
Türkiye’nin ikinci asansörü ise bugün ege bölgesinde bulunan izmir ilinin, konak ilçesi güzel yalı semtinde mithatpaşa caddesi üzerinde bulunmaktadır. İzmirde bulunan asansör istanbul teknik üniversitesi makina mühendisliği bölümünden 1965 yılında mezun olan, makina yüksek mühendisi Nesim Levi tarafından 1907 yılında yaptırılmıştır.
İlk yıllarda buhar gücü ile çalışan asansör uzun yıllar hizmet verdikten bir dönem sonra çeşitli nedenlerden dolayı kapalı kalarak kullanılmamış (sosyoekonomik nedenler) 1985 yılında izmir büyükşehir belediyesi tarafından elektrik motorları kullanılarak revize ve modernize edilmiştir. 1985 yılında Osmanlı devletinde bir general olan Ali Fuat Erden Paşa’nın kızı olan Ayten Ökmen’in asansörü Nesim Levi’den satın alması ile el değiştiren asansör, Ayten Ökmen tarafından izmir büyükşehir belediyesine bağışlanmıştır.


Bizimle her tür konuda iletişime geçebilirsiniz

Telefon:

+90 (0)352 231 5010

+90 (0)352 231 5082 (Faks)

Posta Adresimiz:

info@aspasasansor.com.tr

Adres:

Sahabiye Mh.Ahmet Paşa Cd.
No:65/C, Kocasinan-Kayseri

gidiyor...

Kapat